Hide Articles List

7 articles on this Page

YR HEN DEILIWR. LLYTHYR III.

LLYTHYR Y PARCH. S. ROBERTS.

LIVERPOOL A'I HELYNTION.

j AT OLYGWYR Y TYST CYMREIG."

AT OLYGWYR Y " TYST CYMREIG."

AT Y PARCH. H. GRIFFITHS,…

LLUNDAIN.—NOSON YN Y TY.

News
Cite
Share

LLUNDAIN.âNOSON YN Y TY. Y BIL WEDI PASIO :-PWY BIA 'R CLOD ? Dyna oedd y ddadl y noson olaf yn Nhy y Cyffred. in.âPwy sydd i gael y clod ?âEnw pwy sydd i fod wrtho ? I Enw Mr. Gladstone,' flbe Arglwydd Cran- bourne. Nage, fy enw i,' ebe Disraeli. Wrth ad. olygu y frwydr o'r dechreu, yr wyf fi yn teimlo fel Arglwydd Plankett unwaith pan ddygwyd case ger ei fron y gellid dweyd llawer ar bob ochr. Gofyn- wyd iddo, Beth yw eich barn fy Axglwydd ?' Mi fyddai 'n dda genyf gael lOOp. am ei ddadleu bob ffordd.' Mae 'n bossibl gwneyd dadi gref dros Dis. raeli; y mae yn ddiammheu fod ei gyfrwysdra cad- noaidd, ei fedrusrwydd Ilysywenaidd i ddianc rhag bachau ei wrthwj nebwyr, a'i ddygneiddwch Indd. ewig i ddyoddef gwawd a chabledd,pob peth, er cyrhaedd ei amcan, cael ei enw ynglyn a'r bil, wedi bod y prif foddion i'w anfon trwy Dy y Cyffredin, ac i Dy yr Arglwyddi mewn un tymmor a chan fod pawb yn gwybod mai nid lies v wlad, ond ei anrhydedd ei hun; mai yr enw a'r clod oedd mewn golwg ganddo y mae yn drueni ei amddifadu o'r unig goron a geisiai. Mae yn wir fod Arglwydd Cranbourne wedi gwneud y case cryfaf dros i Mr. Gladstone gael y prif anrhydedd. Yr oedd ei araeth yn fedrus ac yn alluog, yn ddigon i brofi ei fod yn un o brif ddadleu- wyr y senedd. Yr oedd y Ty yn orlawn pan gyfod- odd; ni chafodd fawr o gymhorth gan ei blaid ei hun-y Toryaid; ond derbynid pob brawddeg gyda chymmeradwyaeth cyffredinol gan y blaid wrthwyn- ebol. Gwelais gyfarfod pregethu weithiau mewn capel perthynol i enwad arall, a phawb o'r cartref- wyr o gylch y pulpud yn oer ac yn ddistaw yn nghanol y tan, tra yr oedd yr estroniaid draw yn mwynhau ac yn cymmeradwyo; felly, mudanrwydd hollol oedd o gylch Arglwydd Cranbourne, ond yr oedd yn hwyl fawr tu hwnt i'r bwrdd a below the gangway draw. Dangosodd ar ddechreu ei araeth fod Mr. Gladstone wedi gofyn am 10 o gyfnewidiad- au yn y Bil pan ddygwyd ef ger bron gyntaf, ac fod Disraeli wedi caniatau naw o'r cyfnewidiadau hyny ac felly mai ynfydrwydd oedd dweyd mai Canghell- ydd y Trysorlys oedd ei dad nad oedd yr erthyl a ddygodd ef i'r ty yn dwyn yr un tebygolrwydd i'r plentyn oedd ger bron y noson hono ac yna, wedi tynu'r bluen o gap yr Iuddew, a'i gosod yn nghap ei wrthwynebydd, deehreuodd alarnadu yn brudd- glwyfus iawn uwch ben gogoniant Toryaeth wedi cilio; ac yr oedd yn canfod Ichabod wedi ei ysgrif- enu ar yr orsedd, ar y cyfringynghor, ar y senedd, ac ar bawb a phob peth, yn enwedig ar arweinydd y Ty, a gorphenodd trwy ei anrhydeddu a'r teitl Adventurer Yr oeddwn yn teimlo ar ol ei araeth fod llawer o arwyddion surni dyn siomedig arni. Gwyddom ei fod wedi gadael y cabinet, am nad oedd yn foddlawn i'r mesur diwygiadol, a gwyddom hefyd, mai y teimlad diflasaf yw troi draw oddi wrth unrhyw symudiad cyhoeddus er mwyn ei rwystro, a'i gan- fod yn myned yn mlaen yh fuddugoliaethus wedi hyny heb ein cymhorth. Y mae hyn yn ddigon i yru sant i dymmer ddrwg. Gweled y dynion y gwrthodasoch gydweithio â hwy yn cael eu hanrhyd- eddu,ây mae yn ddigon i yru y gwrthgiliwr i waeddiâ' Nid efe bia y clod ond rhywun arall Ar ei ol ef cododd yr archregwr Robert Lowe. Yr oedd pawb yn disgwyl iddo ef fod mewn drwghwyl y noson hon, oblegid yr oedd y mesur mor ddiwyg- iadol nes ei droi ef o'r senedd fel aelod dros Calne. Dywedodd rhywun ei fod yn credu fod Mr. Lowe wedi bod dan addysg y Pab fel prif felldithiwr dyn- oliae;h, ac nad oedd ond newydd ddychwelyd pan draddododd yr araeth hon. Dechreuodd fel y Scotchman hwnw trwy felldithio pawb a phob peth yn gyffredinol; ac yna melldithiodd Disraeli, yr hwn wrth gwrs sydd wedi gwerthu ei hun i'r diafol am swydd seneddol; melldithiodd Bright am ei fod wedi cychwyn chwyldroad yr hoffai ef ei hun ei rwystro yn awr pe medrai; melldithiodd y gweithwyr fel ar- ferol am eu hanwybodaeth o'r classics, ac yn y diwedd melldithiodd eu hun am na fuasai wedi cymeryd ei eni i'r byd pan oedd callach pobl yn ei lywodraethu. Ni chafodd yr un o'i areithiau gwrth-ddiwygiadol lai o ddylanwad ar y ty. Er iddo grogi'r cymylau ty- wyllaf uwch awyrgylch y dyfodol, er iddo ei llenwi a'r melldithion gwaethaf, a bygwth y torai y cyfan ar ein penau os pasid y bil, pasio a wnaeth heb neb yn dychrynu. Y mae'r dyn sydd bob amser yn trin ac yn dwrdio, yn rhegu ae yn melldithio ya rhwym