LLANIDAN.|1874-09-11|Llais Y Wlad - Welsh Newspapers Online
Hide Articles List

7 articles on this Page

LLOFFION O'R DEHEUDIR.

BRASNODION 0 LANDUDNO.

LLANIDAN.

News
Cite
Share

LLANIDAN. GwawxiQdu y dydd arnom yn ei holl ogoniaat. Yr oedd yr hyn a ddymunem. Allan o'i babelt ya bybyr,—cawraidd Gwruwctx cynon awyr, Daw'r haul ac aiaui y gyr Nos Jblrebus o'r wyoyr." Drwg i'r wybr, ei lwybr ya lia-hynawmaidd I gyiiheou Auiau; Ei Uioeli aur deryll, eirian, Nawn y dydd ennyua'n dao. Cyfeiriasom ein camrau yn weddol fore tu PHLAS LLANIDAN. Fel yr awn i waered a'r hyd y rhodfeydd troellog a chysgodoi rhyngom ar iianerch hynod a neuliduedig hon, Y cdr piuog cy weirianfc Fawi i Ner, t'i ioli waaut; Gyddtau in&n yu organu Oroiau cerdd i'r Ion cn," Bu unwaith yn nghanol y coedwigoedd byn "praidd bychan" yn cyflwyno mawl di-dor, ddydd a nos iddo ef, yr hwn a. wrendy weddi'rjgwan, ac a gyflenwa aagen- ion ei ddewisedig bobl a "defaid ei boria." Bu, meddwn, ond daeth heibio y blaidd ysglyfaethus a gwasgarodd y praidd. Syrthiodd y fan a fu yn lloches i rinwedd, yn feithrinfa i wybodau, ao yn noddfa i'r angenog, yn aberth i wangc y gormesdeyrn a'r cyssegr yspeilydd. Ac yn mhen ych- ydig funudau cawn weled anrhaith dost Cynghoriaid y King Harri." Wele ni yn muarth y Plas." Y mae pobpeth yma megys yn mreiohiau owsg. Nid oes undyn byw bedyddiol i'w ganfod eto o gylch y lie--oddigeitla y garddwr. lAwn yn ei gwmni dyddau ef drwy yr ardd, y rhodfeydd dymunol o gylch y Plas, y Llan adfeiliedig, a'r fynwent ddistaw fwsoglyd. Pwy iyth a ddisgwyliasai daraw ar egl wys a -chladdfa mewn mangle mor neuliduedig ? Ond yma y mae Llan Idan yn ymguddio megys, yn nghanol llwyn 0 dderi cauadfrig, mewn unigedd dwys. Dyma arfer yr henahaid This sober ilhade Lets fall a serious gloom upon the mind, Tiiat cliecke but not appals. Such are the haunts Religion loves, a meek and humble maid, Whose tender eye bearis not the bIde of day." Awn i'r ardd ffrwytblawn: Mae ynddi llawer byd 0 ff- wythau, daii, a liysiau, a blodau o bob lliw; Eu øawyr peraidd ewjhui hyiryda'r galon friw." Awn yn mlaen i'r uchel-rodfa (terrace) ddifyr yn ftrynt y plas. Oddiarni cawn olygfa ysplenydd ar Afon Menai,-Ilougau by chain a mawrion, yn gwau ol a blaen ar ei glas wyneb, a/u gwynion hwyUau aor led yn yr awelon, A'u gleieion 4nwaufn uwch b« Cawn oddiyma olygfa wech ar ororaa Arfon a chreigiau'r Eryri. Y mae y golyg- feydd cylcbynol mewn cydgordiad per- ffaith a. thawelwch y He. 1:) Here dwells eternal peace, eternal rest, In shades like these to live is to be blest." Ond llawer math o olygfeydd a welwyd o dro i dro yn y rhandir hon. Bu y fro yn lloches a ehartref i'r Derwyddoa gynt. Trigasant yma mewn tangnefed-d a dyogel- wch dros oesau lawer, nos y daeth Sue- tonuis PaulinuB a'i fileinig osgordd drosodd a chario diatryw ao anrhaith drwy'r Ynyg. Mwydwyd y meusydd eang hyn a rhudd- waed y Brython. "Maes Hirgad" a "Caer-oer-waed" a adgoffant ini yr helynt hon hyd y dydd hwn. Yn O.G 58, gwei- wyd eilwaith y Brytlioniaid, diuain, yn ffoi megys defaid o fiaen cwn, rhag llid a dialedd Agricola, yr hwn a gwblhaodd y gwaith a ddechreawyd gan Suetonius. O.G. 78, trachefn sahgwyd y gwastad-tir meill- ionog hwn gan gedyrn fyddinoedd Iorwerth Goeshir. Bu coch glanau y Fenai gan waed calon y Sais, pan wnaed eu brad a'u galanas gan y Cymry twymngalon dan lywyddiad y dewr Risiart ap Walwyn, O.C. 1282. Nid ymladd a thywallt gwaed yn unig fu yma na gwelwyd golygfeydd mwy dymunol ar y fan ar lie. Tua'r flwyddyn O.C. 616, sylfaenodd un sant de- fosiynol ei (I gell" yma yn mysg adfeilion hen grefydd ei wlad cynnyddodd y "gell" yn arafaidd i faintioli t. priordy" nid an- enwog. Dyma'r llwybrau a droediodd y dewr Dywysog Owain Gwynedd, lawer tro pan oedd ei lys yn Llanidan. Ami i hen fonach dysgedig a myfyrgar fu yn tor- heulo uwch ei femrwn melyn ar hyd y llethrau hyn, ar dde ac aswy. Llawer cenhedlaeth ar wawr a gosper, wrth wys a gwahawdd cloch y Llan," a ddylifodd hyd y llwybrau a'r croesffyrdd cylchynol i Dy Gweddiac yn awr wele'r hen frod- orion syml a chywirgalon yn gorphwyso yn mhell 0 "swny boen sy yn y byd," wrth seiliau'r Llan fawreddog unwaith, ond y sydd weithian yn prysur falurio, megys hwynthwythau. Ar hyd y rhod- feydd graiauog hyn yr lymddifyrai "Llwydiaid y Plas," ond heddyw y bedd yw eu cartref, un ac oil, ac nid oes prin goffa am danynt. Daeth y gwehelyth Irby o estronol ach i'r fan, ond nis arbed angeu y pendefig urddasol mwy na'r yswain gwledig, ac y mae eisoes amryw o'r Ar- glwyddi Boston wedi myned o'r tir i "lawr eu cul seler." Ac yma, gan gofio, bu'r millionaire enwog, Williams, Llanidan," yn cartrefu dros amser, a bu ei gorph yn gorphwys am dymmor yn y fynwent ger- 11 aw.

TRYWANU YN NORTH SHIELDS.

YMLADDFA MEWN ADDOLDY.

[No title]

LLITH DAFYDD EPPYNT.