Qturtrtfø1.|1863-01-16|Seren Cymru - Welsh Newspapers Online
Hide Articles List

5 articles on this Page

Qturtrtfø1.

News
Cite
Share

Qturtrtfø1. MOUNTAIN ASH.-Damwain AngeloOl.-Cyfarfyddodd dyn 'euanc parchns, o'r enw David Griffiths, 28ain oed, ag angeu disyfyd yn Pwll y Navigation, yn y lie uchod, boreu dydd cyntaf o'r flayddyn newydd, trwy i gareg yn agos i ddwy dunell syrthio arno o'r top, a'i anafu cyminaint fel y bu farw Pan yn cyrhaedd genau y pwll. ABERYSTWYTH.âY mae cangen Aberystwyth a Machyn. lleth o ffordd haiarn Glanau Mor Cymru, yn parhau i gael ei ^eithio yn egniol a bywiog. Y mae'r gyfran o Fachynlleth i'r â Borth bron wedi ei gorphen, ac y mae'r rhanau mawrion o'r UWeddill eisoes wedi eu gweithio. Agorwyd y llinell o Fach- ynlleth i'r Drefnewydd ddydd Calan a dysgwylir Ilu mawr o "dieithriaid i Aberystwyth yn ystod yr haf n< saf. Bwriedir Sorphen yr holl linell erbyn Hydref. YSTALYFERA.âY mae y gweithfeydd yn y cylch hwn yn Oerdded yn gysson iawn, yr hyn sydd yn gryn fendith, pan y mae cynnifer o'r gweithiau cymmydogaethol yn rhanol neu gwbl segur. Er fod ein gweithiau tanddaearoi, ar y cyfan, yn Jled rhydd oddiwrth ddamweiniau, y mae llawer un alarus yn cymmeryd lie. Ar y dydd cyntaf o'r flwyddyn hon, cafodd dyn ieuanc, o'r enw Rees Evans, 23 oed, (mab Shon Gruflfydd "an), ei ddiwedd yn y level a elwir Wern No. 2," trwy j gareg syrthio arno, a'i ddieneidio mewn amrantiad. Dygai f?ytnrneriad rhagorol, fel bachgen diwyd a sobr, a charedig lawn i'w rieni oedranus, i'r rhai y bydd ei forwolaeth yn goIled.-G. J. MOUNTAIN ASH.-MR. GoL., âMae yn dda rhyfeddol Renym yn y lie hwn fod SEREN CYMRU ar ei chynnydd, a'i EOd i ymweled â ni 0 hyn allan bob wythnos. Yr oeddem ni, y bobl ddarllengar yma, yn gorfod myned i faesydd ereill i ywofyn am newyJdion; rhai yn prynu y Faner a'r Udgorn, ereill yr Herald Cymraeg, a rhai y Byd Cymreig; ond mwy- 4ch nid oes eisieu i ni deithio ar iawnderau neb, wele ein genym at ein gwasanaeth ein hunain, a gobeithio y Swnawn y defnydd dyla(!wy o honi, trwy ei derbyn yn roesaw- gar, talu am dani yn brydlawn, ac ysgrifenu iddi helyntion yr j'rdal. Yr oeddem er ys talm yn teimlo fod y He poblogaidd yn cael cam chwareu yn marn y byd Cymreig, o herwydd pa ddaioni moesol a chymdeithasol bynag wnelsid yma, nid 0 Oedd neb i'w croniclo i na SEREN na Hoer ond i Ianw y gwagle yna, wele dri o honom yn mentro i'r maes, fel ewyllysgarydd- lOn, ar ein traul ein hunain. Y dydd cyntaf o'r flwyddyn Bewydd, prynasom ugain o stamps, papyr, ac ine, i'r unig "erwyl o anfon at y Golygydd holl newyddion y lie. 0 hyn allan, gofaled holl wyr a gwragedd, bechgyn a merched Moun- tain Ash edrych ati, a rhodioyn weddus, megys wrth!iw dydd Onide, os ceir triciau, enllibo cymmydog, tori Sabboth, meddwi, flraeo acymladd, hen draddodiadau llygredig yn cael eu cynnal, yooarferion pabyddol mewn pwyntiau crefyddol yn cael eu hYmarferyd, byddant yn union, fel brychau a meflau, yn ty- ^yllugwyneb llachar y SEREN. Ond, o'r tu arall, nid ydym 111 yn rhai ag sydd yn hoffi byw ar furgynod; nid ein har- pWaeth yw ymborthi ar wendidau affaeleddau ein cydgreadur- laid. Byddwn a'n llygaiJ eryraidd yn chwilio am ddaioni; a Pha le bynag y'i cawn, pa un ai mewn eisteddfod, cwrdd llen- Yddot, cyngherdd, neu ddarlith, bydd un o honom yno, a'i bin Yn cofnodi yno, ac yn ei anfon i'r SEREN. Dyna ein rhag- yoaadrodd. Mae yn dygwydd yn ami yma i ni orfod myned 4'11 hanwyliaid i Lanwyno, er eu claddu, pellder o tua phedair tllilItir. Felly, yr oeddem yno ar yr 28ain o'r mis o'r blaen, phlentyn bach perthynol i un o weithwyr Mr. Powell, i'w roi 111 y dystaw fedd. Gan fod y plentyn wedi marw yn y plwyf, a rhan o eiddo y plwyf wedi myned er ei roddi yn weddaidd Yn nhir angeu, penderfynasom nad oedd achos i ni dalu yr offeiriad am ei wasanaeth claddu. Daeth y person, yn ol ei arfer, i'n cyfarfod i borth yr eglwys, gan ddweyd, '⢠Myfi yw'r adgYfodiad a'r bywyd ond cyn myned yn mhellach, gofyn- A wyf i gael fy nhalu ? Nac ydych, ebe ninnau, gan r°ddi iido ein rhesymau. Wei, ebe fe, nid wyf i fyned yn Inhellaeh am dyledswyddau. Yn ngwyneb hyn, nid oedd j»eOymddim i'w wneyd ond dodi y bach yn y priddellau, heb wrtho pa fodd na pha bryd y cawsai ei godi. Daeth hen glochydd efo ni, a thaflodd ychydig raweidiau o bridd arno. Yn nghanol dystawrwydd prudd, pan oedd y pridd, y c'ai, a'r ceryg, yn disgyn ar glawr yr arch, dacw y person yn ^psur ei gamriu tua'rbedd, ac anfoddlonrwydd yn llychedenu 01 wynebpryd,» dywedai wrth y clochydd, Pwy a roddes i ti yr awdurdod hoi; ? Syn ar dy fywyd na wnei ddim rliagor. ^e%, taflodd r hen frawd y rhaw o'i law ar y gair, a flfwrdd "8 ef gyda'i fcistr awdurdodol. Gorfu arnom i adael y bychan ar lawr y bedil, lieb ei orchuddio a phridd a'n hunig gysur °edd, na chaws ii ddim anwyd. Oddiwrth yr hanes, dysgwn y S^ersi canlyiuil:â1. Safwn yn dyn dros ein hiawnderau Swladol a chreivddol, serch tramgwyddo holl bersoniaid y byd, gorfod myned o'r il'ordd gyffredin, megys yr eithriad yna wrth Eglwys \Vyno. Credwn y daw y bychan i fyny y dydd 0 af tnor anr'-v 'eddus a'r rhai a glaiidwyd mewn gwir ddi- <i'r idgyfodiad i fywyd tragywyddol." Gan hyny, j a â¢' gonnod o bwys ar seremoniau crefyddol wrth ni A-. 2. Gwelwn fod llawer o offeiriaid heb fod yn lt*10 dim am y mil.iedd sydd yn eu plwyfi yn marw o eisieu Swybodaeth -id pan fo un yn marw o ddiffyg anadl, byddant °> fel yr ei r <it ei gelain, i gael rhan o'r ysglyfaeth. A oes inVi ^os')l Cl '"byw Taes crochenydd yma yn gladdfa dyeithr- v ⢠Cre 'uv:i pe bai deputation yn cael ei anfon gan bobl Ch US V Ysw., A.S neu Thomas arU's, Svv., Ty'r-arlywydJ, y cei l yn n ;io:i lan^'ie gysurus ein meirw, vn nghvs^oii U:I o fryman banting lirvn- yo He myne.i yr holl ffordd tua Llanwyno neu Heol- o'n "u l'nyna y tro hvn oddiwrth ddau o'r byd, acâUn R IJETTWS.

MYNEGYDD Y GOFFADWRIAETH.…

LLOFRUDDIAETH ERCHYLL YN SIR…

@)rtf1144ø1.

Family Notices