Hide Articles List

9 articles on this Page

HWNT AC YMA.I

MOUNTAIN ASH.

Cyngherdd.

Eto,

. Tabernacl, Merthyr Tydfil.

NODION MIN Y FFORDD.

LLYS HEDDGEIDWAID ABERDAR.

- "Cyfarfodydd Pregethu a…

News
Cite
Share

"Cyfarfodydd Pregethu a S.t= ydlu yn Heolyfelin. D< Idiau a Llun diweddaf, cynaliwyd dydd Blynyddol Eghvys y Bedydd- w ;i Heol>felin, Aberdar Y gwahodd- c ju.'i >n i bregethn oeddynt y Parch Chas. -Davies, Caerdydd; Davies, Pentre; a J. Williams, Aberteifi. Traddodwyd yr etengyl ganddynt gyda grymusder i gyn- oedd mawrion, ac yr oedd yn amtwg fod eneiniad yr yshryd ar yr oil o r gweithrediadau. Yr oedd y pregethwyr yn pregethu gydar arddeliad, a'r cynulleid- faoedd lluosog yn gwrandaw yn astud. Gobeithiwn y bydd yr had da a haw yd yn t g!ii° yn nghalonau lIawer o'r gwraadawyr cydymdeimladol sydd hyd yn hyn heb iistio o dan faner yr Oen, ac i wreiddio yn ddyfnach yn nghalon yr egiwys. Neillduwyd prydnawn dydd Llun i'r dyben o sefydlu gweinidog newydd yn lie yr hen un. Y mae yn hysbys i filoedd trwy Gymru fod yr hen weinidog, sef y Parch W. Harris, wedi rhoddi gofal yr egiwys i fyny er ys yn agos i ddwy flynedd yn oL Yr oedd ef yn teimlo ei <echyd yn paUu er ys rhai blynyddau bellach, a thrwy byny yn tybio nas gallasai wneud cyfiawn- der a r egiwys, ac felly penderfynodd roddi i eglwys i fyny. Bu yr eglwys yn araf ac vn anfoddlon iawn i dderbyn ei yroddiswyddiad; ond. gan ei fod wedi gwneud ei feddwl i fyny. nid oedd gan yr ys ddim i wneud ond ymostwng i'w be vJerfyniad. Bu yr eglwys felly yn byw ar weinidogaeth dyeithriaid yn ystod yr ysbaid, ond yn y cyfamser syrthiasant â¢r:ewn cariad a'r Parch W. Cynog Williams, gweinidog yr eglvrysi yn Rarnoth a Chilfowyr, Sir Benfro; a phenderfynwyd rhoddi galwad iddo i Jdyfcd i'w bugeilio yn yr Arglwydd. Gan fod Mr Williams wedi rhoddi atebiad cadarnhaol i'r alwad, fe welir mai caniyniad hyny ydoedd cyfarfod prydnawn < L!n Wedi canu emyn, awd drwy y gwasanaetb agoriadol trwy i'r Parchedig E. Hague, Hirwaun, i ddarllen a gweddio; yna awd yn mlaen at ddyben y cyfarfod, Apan y cymerwyd y gadair gan y Parch W. Harris, yr hen weinidog. Yr oedd cymysg- fa o'r Uon a'r lleddf yn y cyfarfodâllav.en- ydd wrth afaelyd yn y gweinidog newydd, a phrudd-der wrth golli gafael yn yr hen on, Hyd yn hyn edrychid ar Mr Harries fel eu gweinidog o hyd, gan ei fod yn eu plith, ac yn wir fe fydd yn rhaid iddo gael ei symud i'r nefoedd cyn y bydd canoedd 0 r aelodau yn ei gyfrif yn wahanol. Wedi darllen a gweddio, rhoddwyd ⢠-<ic rh groesawol gan y cadeirydd i Mr Williams. Yr oedd ef yn rhoddi croesaw calonog i Mr Williams i'w faes newydd. Yr oedd wedi bod yn hen faes anwyl iddo ef am dros ddeugain mlynedd; ac yr oedd hyny yn dweyd yn dda am yr egiwys. ac am danoyntau. Yr oeddynt wedi bod yn 40 rniytiedd o ddedwyddwch iddo ef, tm eu bod wedi bod yn flynvddoedd o heddwch a thanenefedd; yr oeddynt wedi bod yn ddeugain mlynedd o lwyddiant a diweddu -yn well na'r dechreu. Deuddeg ar hagain oed ydoedd pan yn dyfod i Heolyfelin, ac y mae yn awr yn 74 miwydd oed-daeth yma yn yr un oedran a Mr Williams. Gobeitbiai y byddai yntau yn Heolyfelin hyd nes y bydd yn 74 oed. Pan yr oedd ef (Mr Harries) yn rhoddi i fyny, dywedodd nad redd o bwys ganddo pwy a ddeuas ar ei ol, ond gobeithiai y bu- asai yn frawd da. ac yn bregethwr da, ac o Uymeriad da. Yn Mr Wiliiams yr oeddynt wedi cael un feHy-yr oedd yn bregethwr da, c yn un ogymeriad rhagoroi. JJywedai wrthynt yn awr am ei barchu ef fel dyn da, a gwas da i Grist. Yr oedd, hefyd, am iddynt fod yn ffyddlon yn y cynulliadau, ac i gydweithio ag ef yn egniol, gan weddio Uawer drosto, a'i gynal yn anrhydeddus a dyrcrunai fendith y nefoedd ar yr undeb. Wedi hyny darilenwyd peliebryn a nifer o lythyrau oddiwrth weinidogion a charedigion, yn gofidio nas gal!ent fod yn bresenol o herwydd rbwymedigaethau mewn gwahanol fanau, ac afiechyd. Yna galwyd ar Mr Owen Harries (un o ddiaconiaid yr eglwys) i roddi ychydig o faanes yr alwad, a'r unfrydedd trwy ba un y rhoddwyd hi, a'r atebiad cadarnhaol a gafwyd. Ar ei ol ef cyfododd Mr Williams i roddi yr un atebiad cadarnhaol yn eu clyw hwynt oil. Dywedai ef ei fod wedi bod yn petruso ychydig yn nghyich y r atebiad, ond pan yn teimlo fod y fath unfrydedd ynddi, yr oedd yn teimlo ei b d yn alwad oddi- wrth Dduw a chan ei hod felly, nis gallai lai na rhcddi yr atel iad a roddwyd. Yr oedd yn teimlo anhav. sà er i lanw lie s Harries bach Jleolyfehn ond os cawsai yr un Duw i'w t rwairi. yr oedd yn teimlo yn ddyogel ac yn Jdedwydd yn eu plith. Wedi hyny g^Hvyd ar y P;,rchedii> T D Evans (Gwemogle), gweinidog yr Anni. bynwyr yn Tyrhos, Penfro, i gyflwyno .Anerchiad i Mr Williams. Dywedai Mr Evans ei fod yno ef i gyflwyno yr yr Anerchiad ar ran Cymanfa Ddirwestol Aberteifi a'r cylch, i ba un y bu Mr Williams yn ysgrifenydd am flynyddau. Yr oedd yr Anerchiad yn cael ei gyflwyno iddo, nid er mwyn iddo fynd o Sir Benfro, ond o herwydd ei fod yn mynd. Yr oedd ei ymadawiad o Ramoth a Chilfowyr yn golled fawr i'r ardal, ond yr oedd ei ddyfod- iad i Heolyfelin yn enill mawr i Aberdar. Yr oedd yn ddirwestwr brwd, ac yn weith- iwr cyson gyda'r achos dirwestol, a chawsant hwy yn Heolyfelin weled hyny yn fuan. Yr oedd yn cyflwyno yr Anerch- iad yn galonog i Mr Williams ar ran y gymanfa Darllenwvd yr anerchiad gan Mr Evans, ac yr oedd v geiriau yn dangos yn eglur fod Mr Williams mewn parch mawr yn y cylch gan y dirwestwyr. Yr oedd yr anerchiad wedi ei fframio yn ddestlus, ac wedi ei haddurno ag amryw ddarluniau, yn rnhlith pa rai yr oedd darlun o Mr W lliams ar y naill law, ac o Mrs Williams ar y lIaw arall. Hefyd yr oedd darlun o â Gastel! Cilgerran a phont hen dref Aber- t ifi, Ffrydiau Cenarth, a Rhaindr Niagara ami, ac yr oedd wedi cael ei harwyddo gan weinidogion gwahanol enwadau cylch y gym an fa. Berbyniwyd yr anerchiad yn ddiolchgar gan Mr Williams, yrh wn a ddywedai ei bod yn llawenydd mawr ganddo i'w derbyn, ac na fuasai ei phwysau o aur yn ei phryau oddiwrtho am y bydd yn anmhrisiadwy yn ti olwg. Yr oedd y Parch J Williams <i fod i gyf- lwyno codaid o aur i briod y gweinidog ieuanc, ond gan fod y Parch T D Evans wedi bod mor ddeheuig yn cyflwyno yr an- erchiad gosodwyd arno ,i gyflwyno y godaid aur eto. Yr oedd yn flin gan bawb i weled nad oedd Mrs Williams yn bresenol i dder- byn y rhodd, a hyny o herwydd afiechyd blin, a dymuniad pawb ydoedd am iddi i gael adferiad buan i'w hiechyd arferol. Yn el habsenoldeb cyflwynwyd y rhodd i Mr Williams, yr hwn a ddiolchal yn fawr ar ei rhan, ac a ddywedai fod Mrs Williams yn un o ragorolion y ddaear ac na fuasai ef yr hyn ydyw hebddi. Ar ol hyn cafwyd anerchiadau byrion gan y Parchn D Roberts, Senghenith; W R Jones, Penrhiwceibr; G Williams, Pont- ardulais E Watkins, Casllwchwr; Meistri James Jones, Cilfowyr; Phillips a James, Ramoth, a'r Parchn D Price, Merthyr A Hughes, Dowlais; Grawys Jones (A), Eben- ezer, Trecynon; J Morgan (C.M), |Bryn Sion, Trecynon T Stephens (C.M), Carmel, Trecynon R J Jones (U), Hen Dy Cwrdd, Trecynon, a T Davies, Gwawr, Aberaman. Yn mhlith yr anerchiadau cafwyd tipyn o amrywiaeth trwy gyflwyno rhoddion pellach i Mr a Mrs Williams fel arwydd fechan o barch yr eglwys tuag attynt ar eu symudiad i'w plith. Yn nghyntaf galwyd ar Mrs Lloyd, un o hen chwiorydd henaf yr egiwys, i gyflwyno awrlais a phar o bronze ornaments hardd i Mrs Williams ar ran chwiorydd yr eglwys. Derbyniwyd y rhodd hon eto gan Mr Williams ar ran ei anwyl briod oherwydd ei habsenoldeb. a dywedai mai dyna ty gor- chwyl anhawddaf oedd ganddo, sef diolch iddynt am eu caredigrwydd. Ychydig wedi hyn cyflwynwyd rhodd arall i Mr Williams gan Mr Job Thomas .(un o'r diaconiaid liynaf) ar ran brodyr yr eglwys, a thalodd Mr Wilbams ddiolch eto yn nghanol dagrau llawenydd am hyn. Palla gofod i ni ymhelaethu ar anerch- iadau byrion y brodyr a enwyd, ond gallwn wneud dau ddosbarth o honynt, sef brodyr o'r cylch, a brodyr o bell, a gallwn symio yr anerchiadau rhywbeth fel y canlyn. Yr oeddynt oil yn flin oherwydd fod henaint yn dechreu effeithio ar ieuengrwydd Mr Harries ac wedi peri iddo i roddi gofal yr eglwys i fyny. I frodyr y cylch yr oedd wedi bod yn gyd-lafurwr difefl, yn gyfaill caredig, yn weithiwr da yn ngwinllan yr Arglwydd. Nid oedd ganddynt ddim ond gair da i roddi am dano, a dymunent oil iddo brydnawnddydd teg ar ol ei lafur diflino, er y gwyddent na fuasai yn segur er ei fod wedi rhoddi gofal yr eglwys i fyny. Yr oedd Mr Harries wedi bod yn weithiwr ftyddlon drwy ei oes, ac yr oeddynt yn sicr nas gallasai fod yn wahanol eto. Yr oedd Mr Williams wedi dyfod i gylch pwysig. Nid oedd disgwyl iddo ad- nabod pawb ar unwaith. Rhaid cydym- ddwyn ag ef. Yr oedd yn ddyn ieuanc o gymeriad glan a dilwgr. Yr oedd yn rhaid gofalu na fuasent yn ei lygru. Yr oedd eisieu help arno, yn eu cydymdeimlad ag ef ac eisieu rhoddi lie iddo yn eu gweddiau. Yr oedd eisiau ei cheero trwy yr ,i amenau a'r diolch iddo," a thrwy gymhorth Duw a chydymdeimlad yr eglwys y deuai yn allu Duw er iachawdwriaeth. Yr oedd y biodyr o Dell yn ei adnabod yn dda ac wedi bod yn cyfeillachu ag ef, ac wedi gweled ei fod yn weinidog gweithgar, yn efrydwr gonest ac yn Gristion gloew. Yr oeddynt yn gofidio oherwydd ei gclli ond yn dymuno pob llwydd a gwenau Duw iddo yn ei faes new- ydd. Yr oedd brodyr y cylch yn ei groes- awu yn galonog i'w plith, ac yn gobeithio y deuai mor ddwfn i'w serchiadau ag yr oedd Mr Harries wedi dyfod, ac yn gobeithio y buasent yn cydweithio ag ef mor heddychol ac y buont gyda hen weinidog parchus Heolyfelin- Feallai y bydd hynyna yn I ddigor. i ddangos cwrs y dymuniadau da yn cyfarfodydd gan fod gofod ac amser yn pallu ar gyfer y wase. Terfynwyd y cyfarfod trwy i'r Parch Charles Davies, Caerdydd, i ofyn bendith yr Arglwydd ar yr undeb a wnawd, ac l erfyn am nawdd yr lor dros yr hen was ffyddlon yn ei hen ddyddiau. Darparwyd cyflawnder o luniaeth gan yr j eglwys yu neuadd Ebenezer ar gyfer y dy- J eithriad, a rhoddwyd crOesaw calon iddyrit" i gyfranogi. I

Tycroes, Pantyffynon.\